Bedrijfsleven helpt West-Afrikaanse overheden te innoveren

Wie innovatie binnen de overheid noemt denkt in eerste instantie niet aan West-Afrika. Toch is het in Burkina Faso, het op een na ‘armste’ land van de wereld volgens de Human Development Index, waar een pilot is opgezet voor beleidsmakers uit Burkina Faso, Bénin, Mali en Niger over het systematisch ontwikkelen en plannen van ICT-beleidsprocessen met behulp van de Balanced Scorecard en Cobit. De Balanced Scorecard is een vertaling van de missie en visie van een organisatie in meetbare indicatoren. Het biedt ondersteuning bij het ontwikkelen van een consistente strategie en het hier op afstemmen van bedrijfsactiviteiten. Cobit is een beheerinstrument voor het ontwikkelen en implementeren van een coherent ICT-beleid en biedt een raamwerk voor het uitwerken van de ICT strategie op het gebied van planning en organisatie, verwerving en in gebruik name, distributie, support en controle. Cobit, en in mindere mate de Balanced Score Card, zijn methodes die vooralsnog vooral in het bedrijfsleven worden toegepast.

Hoewel in vergelijking met landen op het Europese continent het gebruik van ICT en telecommunicatie in de meeste landen op het Afrikaanse continent nog in de kinderschoenen staat, is er wel volop belangstelling voor nieuwe informatie- en communicatietechnologie. In verschillende landen is het ontwikkelen van een nationale ICT-strategie zelfs een van de prioriteiten om de sociaal-economische ontwikkeling en het bestuur te versterken. Deze landen worden hierin gesteund door de Economic Commission for Africa (UNECA) en de International Telecom Union (ITU).

‘Deelnemers aan de workshop in Ouagadougou, Burkina Faso bespreken de praktische toepasbaarheid van de Balanced Score Card en Cobit’.

Scholing en training is een belangrijk onderdeel voor het succesvol toepassen van ICT. Zo ook voor het formuleren en implementeren van een nationaal ICT-strategie. Dat is waarom het International Institute for Communication and Development (IICD), een Nederlandse non-profitorganisatie dat ontwikkelingslanden helpt bij het toepassen van ICT op het gebied van bestuur, onderwijs, gezondheidszorg en landbouw, het initiatief heeft genomen voor het organiseren van de workshop. Zij heeft hierbij nauw samen gewerkt met het Nederlands-Belgisch IT-bedrijf Inter Access, UNECA (de VN economische commissie voor Afrika) en het Canadese ondersteuningsorgaan voor beleidsontwikkeling, CePRC.

François Laureys, verantwoordelijk voor het ICT-ontwikkelingsprogramma in Mali en Burkina Faso van IICD: “Al sinds eind 2005 had de minister van ICT in Burkina Faso bij ons de vraag neergelegd of wij hem konden ondersteunen met het ontwikkelen van sectoriele ICT-strategieën in zijn land. Omdat dat een klus is die wij als IICD niet alleen kunnen, ben ik op zoek gegaan naar mogelijke partners. Bij Inter Access vond ik de inhoudelijke expertise, en UNECA en CePRC bleken al plannen op de plank te hebben liggen om op subregionaal niveau in West-Afrika e-commerce en e-governance beleidsontwikkeling te ondersteunen. Het samenbrengen van de vijf partijen was vervolgens een logische stap”. “Het moeilijkst was om de gemeenschappelijke elementen in ieders aanpak te identificeren en op elkaar af te stemmen. Dat heeft een paar maanden gekost. Gelukkig waren alle partijen niet alleen bereid om samenwerking te zoeken, maar ook heel pragmatisch in hun aanpak. En dat heeft het mogelijk gemaakt om toch nog relatief snel tot overeenstemming te komen over een opleidingstraject met de Balanced Scorecard en Cobit als uitgangspunt”.

De workshops worden inhoudelijk verzorgd door Veerle Sas, een consultant van Inter Access. Inter Access en IICD hebben mei vorig jaar een publiek-private samenwerking afgesloten op het gebied van training en consultancy. Het verzorgen van deze workshop voor verschillende landen in de regio West-Afrika is een van de activiteiten die hieruit voortvloeit. “Oorspronkelijk was de vraag te assisteren bij de ontwikkeling van een ICT-strategie voor verschillende sectoren. Dit bleek echter lastig, niet alleen omdat iedere sector en ieder land anders in elkaar zit, maar ook omdat voor het ontwikkelen van een strategie eerst aan randvoorwaarden zoals beschikbaarheid van energie, alfabetisering en budgetten moet zijn voldaan. Dat was niet haalbaar. In plaats daarvan heb ik mij geconcentreerd op het helpen ontwikkelen van een plan van aanpak voor het opzetten van een strategie voor e-commerce, e-governance en e-educatie. In de workshop zijn verschillende methodologiën aan bod gekomen die door de deelnemers vervolgens zijn bekeken op hun praktische toepasbaarheid”, aldus Veerle Sas.

Veerle Sas:’De impact van ICT is vergelijkbaar met het belang van alfabetisering’.

Aan de eerste workshop hebben in totaal 21 deelnemers uit Burkina Faso, Mali, Niger en Bénin deelgenomen. Uit een eerste evaluatie is gebleken dat, ook al waren sommige landen al vrij ver met de uitwerking van hun ICT-strategie, de meesten de verschillende concepten erg bruikbaar vonden voor de uitwerking en implementatie van de operationele plannen. Wel is er nog extra aandacht nodig voor het ontwikkelen van een haalbare, flexibele manier om het geheel te automatiseren. Alle deelnemers aan de workshop worden verder op afstand begeleid met behulp van een email- en webplatform, waarna het traject over enkele maanden wordt afgerond met een terugkeerworkshop. De evaluatie van dit traject bepaalt vervolgens of de partijen ook daarna met elkaar doorgaan.

Veerle Sas:”Alle deelnemers waren stuk voor stuk zeer gemotiveerd en gedreven. Er is echt een ambitieuze wil om hun land door middel van ICT tot ontwikkeling te brengen. Ik heb er wel vertrouwen in en denk dat iedereen doorgaat. Voor Inter Access is het uniek onze business en ICT kennis te kunnen delen met de publieke sector in Afrika om op deze manier een steentje te kunnen bijdragen aan een ‘duurzame ontwikkeling’. De impact van ICT is vergelijkbaar met het belang van alfabetisering; wie deze boot mist, raakt hopeloos achterop. Hopelijk missen de Balanced Scorecard en Cobit hun doel hier niet”.